حسن حسين زاده شانه چى

54

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

سازى براى دوران غيبت و ايجاد آگاهى در بين شيعيان . بىترديد آگاهى قبلى از اين‌كه ولادت امام مهدى عليه السّلام پنهانى خواهد بود مىتوانست در مسأله جانشينى امام يازدهم و امامت پس از ايشان ، نوعى يقين و اطمينان خاطر براى شيعيان پديد آورد . در عين حال همان اهدافى كه پوشيده داشتن ولادت حضرت مهدى عليه السّلام را توجيه مىكرد ؛ يعنى استمرار و بقاى امامت ، شناخت و آگاهى مردم را از وجود دوازدهمين حجت خدا ضرورت مىبخشيد . از اين‌رو مشاهده مىكنيم كه از زبان امامان بشارت‌هاى زيادى در خصوص ولادت و ظهور مهدى عليه السّلام داده شده است . « 1 » نخستين كسانى كه از تولد فرزند امام عسكرى عليه السّلام آگاه شده و يا او را ديدند ، چند تن از اعضاى خانوادهء ايشان و تنى چند از خدمتكاران آن حضرت بودند . « 2 » شيخ صدوق به نام اشخاصى كه مهدى عليه السّلام را پس از ولادتش ديده بودند ، اشاره كرده است « 3 » و شيخ مفيد ، علاوه بر خادمان امام عسكرى ، شمارى از شيعيان و اصحاب نزديك امام يازدهم را نام برده و از آنان كه موفق به ديدار فرزند او شده بودند ، سخنانى نقل كرده است . « 4 » باتوجه به اين‌كه ولادت حضرت مهدى عليه السّلام پنهانى بود اين شبهه در ذهن بسيارى از شيعيان وجود داشت كه امام عسكرى عليه السّلام فرزندى ندارد و حتى تا زمان رحلت آن حضرت بسيارى بر اين باور بودند . امام در راستاى تبيين مسألهء امامت و زدودن اين شك و ترديدها از اذهان شيعيان ، ولادت فرزند خويش را به اصحاب و شيعيان مورد اعتماد و وكيلان خويش

--> ( 1 ) . على بن ابراهيم روايتى نقل كرده از يكى از شيعيان ، كه وقتى در زندان بود امام عسكرى عليه السّلام را هم به آن زندان آوردند و امام براى او كه فرزندى نداشت دعا نمود و وقتى او درباره فرزند امام پرسش كرد حضرت فرمود كه به زودى فرزندى خواهد داشت كه زمين را از عدل و داد پر سازد . ر . ك : صافى ، منتخب الاثر ، ص 289 ، به نقل از راوندى ، الخرائج و الجرائح . ( 2 ) . صدوق ، كمال الدين ، ص 430 . ( 3 ) . همان ، ص 435 - 482 . ( 4 ) . مفيد ، همان ، ص 350 - 351 .